Süni intellekt (AI) sistemləri nəqədər enerji sərf edir.

Süni intellektin hər bir sorğuya nə qədər enerji sərf etməsi bir neçə faktordan asılıdır.

⚡ Enerji sərfi necə ölçülür?

Süni intellekt sistemləri, xüsusilə böyük dil modelləri sorğuları cavablandırmaq üçün məlumat mərkəzlərində yerləşən serverlərdə işləyirlər. Bu serverlər elektrik enerjisi ilə işləyir və enerji sərfi aşağıdakı komponentlərə bölünür:

Modelin ölçüsü: Daha böyük modellər daha çox hesablama gücü tələb edir.

Sorğunun mürəkkəbliyi: Sadə suallar az enerji sərf edir, kompleks analizlər isə daha çox.

Serverin tipi və səmərəliliyi: Yeni nəsil serverlər daha az enerji ilə daha çox iş görə bilir.

İstifadə olunan infrastruktur: Bulud platformaları (məsələn, Microsoft Azure) enerji səmərəliliyini artırmaq üçün optimallaşdırılmışdır.

🔢 Təxmini rəqəmlər

Tam dəqiq rəqəm vermək çətindir, çünki bu, konkret sorğuya və sistemə görə dəyişir. Amma bəzi araşdırmalara görə bir sorğunun cavablandırılması təxminən 0.0003 kWh enerji sərf edə bilər. Bu, bir LED lampanın 1 saniyə yanması qədər enerji deməkdir. Əgər milyonlarla insan eyni anda sorğu göndərirsə, bu enerji miqdarı sürətlə artır.

Google-un hesablamalarına görə, Gemini orta mətn sorğusuna cavab verməsi üçün təxminən 0.26 millilitr su (5 damcı) və təqribən 0.24 Vt-saat elektrik enerjisi (televizorun 9 saniyə işləməsinə bərabər) tələb olunur. Şirkətin sözlərinə görə, bu isə təxminən 0.03 qram karbon qazı emissiyasına səbəb olur.

🌱 Davamlılıq məsələsi

Texnologiya şirkətləri süni intellektin enerji sərfini azaltmaq və karbon neytrallığına nail olmaq üçün yaşıl enerji mənbələri və enerji səmərəli serverlər üzərində işləyirlər.

🌍 Süni intellektin (AI) ekoloji təsiri həm müsbət, həm də mənfi tərəfləri ilə diqqət çəkir. Gəlin bu mövzunu bir az dərindən araşdıraq:

🌱 Müsbət təsirlər

Süni intellekt ətraf mühitin qorunmasında güclü alətə çevrilə bilər:

Karbon emissiyalarının azaldılması: Sİ enerji şəbəkələrinin optimallaşdırılmasında istifadə olunur. Bu, təbii resursların daha effektiv istifadəsinə və karbon tullantılarının azalmasına səbəb olur.

İqlim proqnozlarının dəqiqləşdirilməsi: Böyük məlumatların emalı sayəsində iqlim dəyişikliklərinin proqnozlaşdırılması daha dəqiq olur. Bu, ölkələrin fəlakətlərə qarşı daha hazırlıqlı olmasına kömək edir.

Ekosistemlərin qorunması: AI vasitəsilə meşələrin, su hövzələrinin və heyvanların izlənməsi və qorunması daha sistemli şəkildə aparılır.

Erkən xəbərdarlıq sistemləri: Məsələn, torpaq sürüşməsi və quraqlıq kimi risklərə qarşı əhalinin vaxtında məlumatlandırılması üçün AI əsaslı tətbiqlər hazırlanır.

⚠️ Mənfi təsirlər

Süni intellektin yaradılması və işlədilməsi də müəyyən ekoloji yük yaradır:

Yüksək enerji sərfi: Böyük dil modellərinin təlimi və işlədilməsi üçün məlumat mərkəzləri çox enerji sərf edir. Bu, əgər yaşıl enerji ilə təmin olunmasa, karbon izini artırır.

Avadanlıq tullantıları: Serverlər və hesablama cihazlarının tez-tez yenilənməsi elektron tullantıların miqdarını artırır.

Su sərfi: Məlumat mərkəzlərinin soyudulması üçün böyük miqdarda su istifadə olunur, bu da bəzi bölgələrdə su resurslarına təzyiq yarada bilər.

🌍 Davamlı gələcək üçün yanaşmalar

Texnologiya şirkətləri bu təsirləri azaltmaq üçün bir sıra addımlar atır:

Yaşıl enerji mənbələrinə keçid (günəş, külək və s.)

Karbon neytrallığı hədəfləri

Effektiv server dizaynları və soyutma texnologiyaları

AI-nin ekoloji monitorinq və idarəetmə sahəsində tətbiqi — məsələn, “MyAnga” tətbiqi Keniyada çobanlara quraqlığa hazırlaşmaqda kömək edi